Toxoplasmose en katten — risico's voor zwangere vrouwen

Preventie & vaccinaties 4 min lezen Laatst bijgewerkt: 2026-10-05

In het kort: Toxoplasma gondii kan via de kattenbak worden overgedragen en is risicovol tijdens de zwangerschap. Welke hygiënemaatregelen beperken het risico?

Toxoplasmose wordt veroorzaakt door de parasiet Toxoplasma gondii. Ongeveer 70 tot 80 procent van de mensen raakt op enig moment in het leven besmet, meestal zonder er iets van te merken. Het risico wordt vooral relevant rond een zwangerschap en bij mensen met een verminderde weerstand.

De rol van de kat

Tussen de 20 en 60 procent van de katten heeft ooit antistoffen tegen de parasiet ontwikkeld, maar minder dan één procent scheidt daadwerkelijk eitjes uit via de ontlasting. Een pas besmette kat doet dit gedurende ongeveer veertien dagen, en de uitgescheiden eitjes worden pas na één tot vijf dagen in de omgeving besmettelijk — tijdige verschoning van de kattenbak is dus een effectieve maatregel.

Risico tijdens de zwangerschap

Als een zwangere vrouw voor het eerst wordt besmet, is de kans dat de parasiet het ongeboren kind bereikt 20 tot 50 procent. Naast zwangeren zijn ook baby's, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verzwakte afweer (bijvoorbeeld door chemotherapie, hiv of een orgaantransplantatie) een risicogroep.

Maatregelen rond de kat

Houd de kat bij voorkeur binnen en geef alleen gekookt voer of commercieel kattenvoer (geen rauw vlees). Was de handen na elk contact met de kat. Verschoon de kattenbak dagelijks, bij voorkeur met handschoenen, en ontsmet de bak regelmatig door hem vijf tot tien minuten onder te dompelen in kokend water. Gooi gebruikte kattenbakvulling in een afgesloten plastic zak bij het restafval — nooit bij het groente-, fruit- en tuinafval.

Maatregelen in huis en tuin

Was groente en fruit altijd goed, verhit vlees tot minimaal 70 graden (een magnetron is hiervoor onbetrouwbaar), en maak werkbladen in de keuken goed schoon na contact met rauw vlees. Dek een zandbak in de tuin af als deze niet in gebruik is, en draag handschoenen bij het tuinieren.

Is dit uw vakgebied?

Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.

Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)

Claim dit artikel

Mist u een onderwerp?

Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.

Artikel aanmelden

Let op: dit artikel is algemene voorlichting en vervangt geen diagnose van een dierenarts. Twijfelt u over de gezondheid van uw dier? Zoek een dierenarts bij u in de buurt of bekijk de klinieken met 24/7 spoedhulp.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn kat wegdoen als ik zwanger ben?

Nee, dat is niet nodig. Met goede hygiëne — niet zelf de kattenbak verschonen of dit dagelijks met handschoenen doen, handen wassen na contact, en de kat geen rauw vlees geven — blijft het risico beperkt.

Hoe lang na besmetting is een kattenbak daadwerkelijk besmettelijk?

De uitgescheiden eitjes van de parasiet worden pas na één tot vijf dagen besmettelijk. Dagelijks verschonen van de kattenbak is daarom een effectieve maatregel om besmetting te voorkomen.

Verder lezen

Alle 408 artikelen in de kennisbank →

Direct een dierenarts vinden

Zoek een kliniek in uw plaats of bekijk het volledige overzicht van alle 1387 dierenklinieken in Nederland.

Zoek op postcode → ⚡ Spoedhulp 24/7