Vaccinatieschema voor katten: binnen of buiten, dat maakt uit

In het kort: Een binnenkat heeft minder vaccinaties nodig dan een buitenkat. Hoe maakt u de juiste keuze?

Bij katten is de afweging rond vaccinaties iets specifieker dan bij honden. Een kat die nooit het huis verlaat heeft een ander risicoprofiel dan een buitenkat die dagelijks in contact komt met soortgenoten. Toch zijn er basisvaccinaties die voor élke kat zinvol zijn.

De basis: niesziekte en kattenziekte

Twee ziekten waartegen de standaardvaccinatie (vaak een "drievoudige cocktail" of trio-vaccin) bescherming biedt:

• Niesziekte (cat flu) — een complex van virussen (calicivirus, herpesvirus) en bacteriën dat ernstige luchtwegklachten veroorzaakt
• Kattenziekte (panleukopenie) — een ernstige darminfectie, vooral dodelijk bij kittens
• Chlamydia — soms in dezelfde cocktail; veroorzaakt oogontsteking

Voor buitenkatten extra: leukemie

Het feline leukemievirus (FeLV) wordt overgedragen via speeksel, bijvoorbeeld tijdens vechten of grooming. Voor katten die naar buiten gaan en in contact kunnen komen met andere katten is FeLV-vaccinatie belangrijk. Voor strikt binnenkatten in een een-katshuishouden meestal niet nodig.

Schema voor een kitten

• 9 weken — eerste cocktailvaccinatie
• 12 weken — tweede cocktail (en eventueel FeLV als de kat naar buiten gaat)
• 16 weken — boost FeLV (indien gebruikt)
• 1 jaar — herhaalvaccinatie

Volwassen katten

Net als bij honden zijn er moderne vaccins met langere werkingsduur:

• Niesziekte: jaarlijks (vooral bij buitenkatten of meerkatshuishoudens), bij binnenkatten vaak elke 3 jaar mogelijk
• Kattenziekte: elke 3 jaar
• FeLV: jaarlijks voor risicokatten

Wel of geen FIV-vaccinatie?

Het FIV-vaccin (kattenaids) is in Nederland niet algemeen gebruikelijk. De effectiviteit is matig en het virus is minder besmettelijk dan FeLV. Een gevaccineerde kat geeft bovendien een positieve test op FIV-antistoffen, wat verwarring kan geven bij latere diagnostiek.

Reizen met uw kat

Voor reizen naar het buitenland binnen de EU is een rabiësvaccinatie verplicht, naast een chip en EU-paspoort. Plan dit minimaal 21 dagen voor vertrek; de vaccinatie heeft die tijd nodig om werkzaam te worden.

Bijwerkingen

De meeste katten reageren prima op vaccinaties. Lichte sufheid of een kleine zwelling op de injectieplaats is normaal en verdwijnt binnen 1-2 dagen. Zeer zelden ontstaan zwaardere reacties; meld het altijd bij uw dierenarts als u iets ongewoons ziet.

Een goede vaccinatiehistorie is ook praktisch noodzakelijk: voor een kattenpension, voor reizen of voor opname in een dierenkliniek wordt vaak om de gele entboekje gevraagd.