Parasietenpreventie in de zomer — checklist voor hond, kat en konijn

Preventie & vaccinaties 5 min lezen Laatst bijgewerkt: 2026-09-28

In het kort: Vlooien, teken, eikenprocessievlinders en myggen zijn 's zomers actiever. Een praktische checklist voor bescherming van uw huisdieren.

De warme maanden van mei tot oktober zijn het hoogseizoen voor parasieten. Vlooien vermenigvuldigen zich sneller, teken zijn actiever en de eikenprocessievlinder rijpt. Een goede voorbereiding voorkomt veel ellende.

Teken

Teken zijn actief zodra de temperatuur boven 7 °C uitkomt — in Nederland dus vrijwel het hele jaar, maar het meest van maart tot november. Ze zijn gevaarlijk omdat ze ziekten overdragen:

Maatregelen: Gebruik een erkend tekenpreventief middel (pipetten, tabletten zoals Bravecto/Nexgard, of halsbanden zoals Seresto). Controleer uw hond of kat na elke wandeling door dicht gras of bos. Verwijder een teek zo snel mogelijk met een tekenpincet of -haakje.

Vlooien

Vlooien leven maar een klein deel van hun leven op de gastheer — de rest (eieren, larven, poppen) leven in de omgeving: tapijt, manden, sofa's. Bij een vlooienplaag moet u dus zowel het dier als de omgeving behandelen.

Eikenprocessievlinder

De brandharen van de eikenprocessievlinder bevatten thaumetopoëïne — een stof die bij hond én mens ernstige huidirritatie, oogontsteking en bij inademing luchtwegklachten veroorzaakt. Piek: juni–augustus. Blijf weg bij eiken met witte nesten. Heeft uw hond contact gehad? Spoel hem af met water en bel uw dierenarts bij ernstige reacties.

Muggen en dirofilaria

In Zuid-Nederland en nabij rivieren neemt het risico op hartworm (Dirofilaria immitis, overgedragen via muggen) langzaam toe. Vooralsnog is preventie in Nederland niet standaard, maar bij honden die reizen naar Zuid-Europa is het wel aan te raden.

Konijnen: myxomatose en RHD

Myxomatose wordt overgedragen via muggen, vlooien en teken — dus niet alleen door contact met andere konijnen. Zorg dat uw konijn jaarlijks gevaccineerd is. Een koppelvaccin (myxomatose + RHD2) bestaat en is aan te raden voor elk konijn, ook puur binnenshuis.

Zomerchecklist

Wanneer naar de dierenarts?

Verwijder een teek niet als het hoofd is losgeraakt, of als uw hond na een tekenbeet koorts, sufheid of zichtbare gewrichtsproblemen krijgt. Bel dan de dierenarts.

Is dit uw vakgebied?

Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.

Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)

Claim dit artikel

Mist u een onderwerp?

Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.

Artikel aanmelden

Let op: dit artikel is algemene voorlichting en vervangt geen diagnose van een dierenarts. Twijfelt u over de gezondheid van uw dier? Zoek een dierenarts bij u in de buurt of bekijk de klinieken met 24/7 spoedhulp.

Veelgestelde vragen

Waarom moet ik ook de omgeving behandelen bij een vlooienplaag?

Vlooien brengen maar een klein deel van hun leven op het dier door; eieren, larven en poppen leven in tapijt, manden en de bank. Zonder de omgeving te behandelen (wassen op 60°C, intensief stofzuigen) blijft de plaag terugkomen.

Moet ik mijn konijn ook tegen teken en vlooien beschermen?

Ja — myxomatose bij konijnen wordt juist overgedragen via muggen, vlooien en teken, dus ook een konijn dat puur binnenshuis leeft heeft baat bij jaarlijkse vaccinatie tegen myxomatose en RHD.

Verder lezen

Alle 289 artikelen in de kennisbank →

Direct een dierenarts vinden

Zoek een kliniek in uw plaats of bekijk het volledige overzicht van alle 1390 dierenklinieken in Nederland.

Zoek op postcode → ⚡ Spoedhulp 24/7