Overgewicht bij huisdieren: een groeiend probleem

In het kort: Bijna de helft van de Nederlandse huisdieren heeft overgewicht. Hoe herkent u het en wat doet u eraan?

Overgewicht is wereldwijd het meest voorkomende voedings­probleem bij huisdieren. Schattingen lopen uiteen, maar in Nederland heeft circa 40-50% van de honden en 30-40% van de katten overgewicht. Eigenaren hebben vaak een blinde vlek: een paar kilo te veel valt nauwelijks op, en wennen aan het bredere silhouet gaat snel.

Waarom is het een probleem?

Overgewicht is geen cosmetisch issue maar een serieuze gezondheidsfactor. Te zware huisdieren leven gemiddeld 1,5 tot 2,5 jaar korter en hebben een verhoogd risico op:

• Gewrichtsproblemen, vooral artrose
• Suikerziekte (vooral bij katten)
• Hart- en vaatproblemen
• Leveraandoeningen
• Verminderde tolerantie voor warmte en inspanning
• Hoger anesthesie­risico bij operaties

Hoe controleert u het gewicht?

De weegschaal alleen vertelt het verhaal niet — een Border collie en een Bouvier wegen logischerwijs verschillend. Beter is de Body Condition Score (BCS): een visuele en tastbare beoordeling.

• Ribben — moeten voelbaar zijn met een dunne vetlaag erop, vergelijkbaar met de rug van uw hand
• Taille — van bovenaf moet u een duidelijke insnoering achter de ribben zien
• Buiklijn — van opzij moet de buik enigszins omhoog lopen, niet recht of doorhangend

Voelt u geen ribben zonder druk? Dan is er overgewicht. Liggen ze er duidelijk uit? Dan is uw dier juist te mager.

Een afslankprogramma

Een goede vermagering verloopt langzaam: 1-2% lichaamsgewicht per week. Een te snel afgevallen kat kan zelfs ernstige leverproblemen krijgen. Praktische aanpak:

1. Bepaal het streefgewicht samen met uw dierenarts
2. Meet voer af in plaats van te schatten — gebruik een keukenweegschaal
3. Verminder de portie met 10-20% en houd 4-6 weken aan
4. Snoepjes zijn voer — neem ze mee in de dagelijkse calorieberekening, of vervang door stukjes verse groente
5. Verhoog de beweging geleidelijk — extra wandelingen, kattenspeeltjes, voedselzoekspelletjes
6. Weeg maandelijks om voortgang te volgen

Wanneer dieetvoer?

Bij flink overgewicht of medische complicaties kan een speciaal afslankvoer beter werken dan minder geven van het normale voer. Deze diëten zijn rijker aan eiwit en vezels en zijn zo samengesteld dat het dier minder snel honger heeft. Uw dierenarts kan dit voorschrijven en regelmatig de voortgang monitoren.

Een veelgemaakte fout

"Hij kijkt zo zielig" — herkenbaar, maar onthoud: dieren bedelen niet uit honger maar uit gewoonte. De smekende blik bij de etenstijd is geen bewijs van honger; ze hebben net gegeten en zijn uit op extra. Wie consequent doorgaat met te veel voer pleegt eigenlijk hardware op de gezondheid van zijn dier.