Cavia: vitamine C is essentieel

In het kort: Een cavia kan, net als mensen, geen vitamine C zelf maken. Tekort leidt tot scheurbuik. Hoe voorkomt u dat?

Cavia's hebben één opvallend voedingseigenaardigheid: ze kunnen geen vitamine C aanmaken. Dat moeten ze, net als mensen, dagelijks via voer binnenkrijgen. Krijgen ze structureel te weinig, dan ontwikkelen ze scheurbuik (hypovitaminose C) — een aandoening die leidt tot pijnlijke gewrichten, spontane bloedingen en uiteindelijk de dood.

Hoeveel hebben ze nodig?

Een gezonde volwassen cavia heeft 10-30 mg vitamine C per dag nodig. Drachtige of zogende cavia's hebben meer nodig (60-90 mg), evenals zieke dieren.

Bronnen van vitamine C

Verse groenten en kruiden zijn de beste bron:

• Paprika — vooral rode is rijk aan vitamine C; een kwart paprika per cavia per dag dekt al veel
• Peterselie — zeer hoog gehalte
• Boerenkool en spinazie — uitstekend
• Andijvie en witlof — goed
• Sinaasappel — kleine partjes als snack, niet dagelijks (te zuur)
• Aardbeien — als incidentele traktatie

Belangrijk: vitamine C verliest bij oxidatie (open lucht) en hitte snel zijn werking. Versgesneden groente direct geven, niet bewaren tot de volgende dag.

Voer en aanvullingen

Goed cavia-voer is verrijkt met vitamine C. Maar let op: dat verwerkte vitamine vervalt na opening van de zak vrij snel — binnen drie maanden vaak al de helft. Koop dus geen jaarverpakkingen, en sluit de zak goed af.

Voor extra zekerheid kan vitamine C ook als druppels of tabletten worden gegeven. Vraag uw dierenarts om een geschikt product. Vermijd vitamine C in het drinkwater — het oxideert daar binnen uren weg.

Symptomen van tekort

Bij beginnend gebrek:

• Verminderde eetlust
• Stijve, pijnlijke beweging — vooral achterpoten
• Ruwe, slechte vacht
• Gewichtsverlies
• Bloedend tandvlees
• Slechte wondheling

Bij ernstig gebrek: spontane bloedingen, niet meer kunnen lopen. Te lang doorlopen leidt tot de dood. De goede nieuws: in beginnend stadium herstelt een cavia met aanvullende vitamine C binnen weken volledig.

De rest van het dieet

Naast vitamine C-rijk voedsel:

• Hooi moet onbeperkt beschikbaar zijn — zelfde rol als bij konijnen, voor tandengroei en darmwerking
• Korrels beperkt — een eetlepel per dier per dag
• Vers water dagelijks, in een fles of bak

Vermijd zaden- en notenmengsels — die zijn te energierijk en cavia's vissen er het ongezonde uit.

Sociaal dier

Tot slot: een cavia hoort niet alleen te leven. Het is een groepsdier dat zich diep ongelukkig voelt zonder soortgenoot. Wettelijk is solitair houden in Nederland zelfs verboden — neem dus minimaal twee cavia's samen, bij voorkeur van hetzelfde geslacht of gecastreerd. Een goed verzorgd cavia­paar leeft 5-7 jaar — heel lang voor een knaagdier.