Jeuk en krabben bij hond en kat: oorzaken en wanneer naar de dierenarts
In het kort: Jeuk komt meestal door vlooien, allergie of een schimmelinfectie. Blijft het krabben na een week of zie je kale plekken of wondjes, ga dan naar de dierenarts.
De meest voorkomende oorzaken van jeuk bij honden en katten zijn vlooien of andere parasieten, allergieën (voeding, omgeving of vlooienbeten) en schimmelinfecties zoals ringworm. Af en toe krabben is normaal, maar aanhoudend krabben, bijten of likken, kale plekken, roodheid of wondjes zijn reden om een dierenarts te laten kijken, vooral als het langer dan een week aanhoudt of snel verergert.
Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van jeuk?
Jeuk bij huisdieren ontstaat meestal door een van een paar hoofdgroepen van oorzaken. Parasieten staan met stip op nummer één: vlooien, maar ook mijten (schurft, oormijt) en soms teken kunnen flinke jeuk veroorzaken. Eén enkele vlooienbeet kan bij een gevoelig dier al dagenlang jeuk geven, ook als je zelf geen vlooien meer terugvindt in de vacht.
Allergieën zijn de tweede grote groep. Dat kan een voedselallergie zijn, maar vaker gaat het om een omgevingsallergie tegen stuifmeel, huisstofmijt of schimmelsporen, vergelijkbaar met hooikoorts bij mensen. Bij honden met allergie zie je vaak jeuk aan de poten, oren, oksels en buik. Katten met allergie krabben juist vaak in het gezicht en aan de nek, of ontwikkelen kleine korstjes over het hele lichaam.
Schimmelinfecties, zoals ringworm, geven meestal ronde, kale plekjes met een beetje schilferig aspect en zijn besmettelijk voor andere dieren en soms ook voor mensen. Daarnaast kunnen bacteriële huidinfecties, droge huid, stress (vooral bij katten die zich overmatig gaan likken) en in zeldzamere gevallen hormonale aandoeningen jeuk veroorzaken.
Hoe kun je als eigenaar een eerste inschatting maken?
Kijk eerst goed naar de vacht en huid. Zie je vlooien, vlooienpoep (kleine zwarte korreltjes die rood-bruin worden als je ze natmaakt) of visueel zichtbare mijten? Dan is de kans groot dat parasieten de oorzaak zijn en kun je starten met een goed vlooienmiddel van de dierenarts of dierenwinkel. Let ook op waar de jeuk zich concentreert: symmetrische jeuk aan poten en buik wijst vaker op allergie, een geïsoleerde ronde kale plek vaker op een schimmelinfectie.
Let daarnaast op het gedrag. Overmatig likken bij katten kan ook een uiting van stress of pijn zijn, zonder dat er sprake is van echte huidjeuk. Bij honden die naast krabben ook steeds met hun kop schudden of aan hun oren krabben, is een ooraandoening waarschijnlijk, zoals een oorontsteking of oormijt.
Wanneer is krabben een reden om naar de dierenarts te gaan?
Een huisbehandeling met een vlooienmiddel is vaak een logische eerste stap, maar wacht niet te lang met een afspraak als je een van de volgende dingen ziet: kale plekken die groter worden, open wondjes of korsten, een onaangename geur uit de huid, zichtbare ontsteking of pus, gewichtsverlies, of jeuk die na een week behandeling niet duidelijk minder wordt. Ook bij jonge dieren, bij verspreiding van kale plekjes naar andere huisdieren of mensen in huis (mogelijk ringworm), of bij katten die zichzelf kaalplukken tot bloedens aan toe, is een afspraak verstandig.
De dierenarts kan met gericht onderzoek, zoals een huidschraapsel, vachtonderzoek onder de microscoop of een allergietest, de precieze oorzaak vaststellen. Bij vermoeden van allergie wordt vaak eerst gekeken naar parasieten en voeding, voordat verder allergieonderzoek wordt ingezet, omdat dit het meest praktische traject is.
Kan jeuk wijzen op een ernstigere onderliggende aandoening?
In de meeste gevallen is jeuk een lokaal huidprobleem, maar soms is het een signaal van iets dat verder gaat dan de huid alleen, zoals een hormonale stoornis (bijvoorbeeld een schildklierprobleem bij de hond) of een auto-immuunaandoening. Dit is minder vaak de oorzaak, maar wordt waarschijnlijker wanneer jeuk gepaard gaat met vachtverandering over het hele lichaam, vermoeidheid of gewichtsveranderingen. De dierenarts zal dit meenemen als eenvoudigere oorzaken zijn uitgesloten.
Hoe wordt jeuk behandeld?
De behandeling hangt volledig af van de oorzaak. Bij parasieten volstaat meestal een goed en regelmatig vlooien- en mijtenmiddel. Bij allergie wordt vaak gewerkt met een combinatie van jeukremmende medicatie, speciale voeding en soms langdurige immunotherapie. Schimmelinfecties worden behandeld met antischimmelmiddelen, lokaal of oraal, en vragen om goede hygiëne in huis om herbesmetting te voorkomen. Omdat de oorzaken zo uiteenlopend zijn, is een juiste diagnose de basis voor een effectieve behandeling en voorkomt dit onnodig lang aanmodderen met verkeerde middelen.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.