Immuungemedieerde aandoeningen bij honden en katten

Praktische zaken 3 min lezen Laatst bijgewerkt: 2026-09-27

In het kort: Bloedarmoede, bloedparasieten of een aanval op de eigen gewrichten: bij deze aandoeningen keert het afweersysteem zich tegen het eigen lichaam.

Normaal gesproken beschermt het immuunsysteem het lichaam tegen ziekteverwekkers. Bij immuungemedieerde aandoeningen draait dit om: het afweersysteem valt per vergissing de eigen cellen aan. Bij honden en katten komt dit vaker voor dan veel eigenaren beseffen.

Immuunhemolytische anemie (IMHA)

Bij deze aandoening maakt het lichaam antistoffen aan die de eigen rode bloedcellen vernietigen. Het gevolg is ernstige bloedarmoede: het dier wordt slap, heeft bleke of geelachtige slijmvliezen en is snel buiten adem. IMHA kan levensbedreigend zijn en vereist spoedhulp. Behandeling bestaat uit immunosuppressiva (middelen die het afweersysteem remmen) en soms een bloedtransfusie.

Bloedparasieten

Parasieten zoals Leishmania (overgebracht door zandvliegen in Zuid-Europa), Ehrlichia (via teken) en Babesia (ook via teken) kunnen de rode bloedcellen of het afweersysteem aantasten. Honden die in het buitenland zijn geweest of die in een gebied met veel teken leven, lopen een verhoogd risico. Symptomen zijn uiteenlopend: koorts, vermoeidheid, bloedarmoede of opgezette lymfeklieren.

Trombocytopenie en bloedingsneiging

Bloedplaatjes zorgen voor stolling bij een wond. Als er te weinig zijn – door een immuunreactie, infectie of vergiftiging – kan het dier spontaan gaan bloeden: puntbloedinkjes op de huid, bloedneuzen of bloed in de ontlasting. Een bloedonderzoek brengt snel aan het licht of er een tekort aan bloedplaatjes is.

Immuungemedieerde gewrichtsontsteking

Het afweersysteem kan ook gewrichten aanvallen, wat leidt tot pijn, zwelling en kreupelheid in meerdere gewrichten tegelijk. In tegenstelling tot artrose is er geen slijtage maar ontsteking als grondoorzaak. Behandeling richt zich op het onderdrukken van de immuunreactie.

Is dit uw vakgebied?

Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.

Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)

Claim dit artikel

Mist u een onderwerp?

Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.

Artikel aanmelden

Let op: dit artikel is algemene voorlichting en vervangt geen diagnose van een dierenarts. Twijfelt u over de gezondheid van uw dier? Zoek een dierenarts bij u in de buurt of bekijk de klinieken met 24/7 spoedhulp.

Veelgestelde vragen

Is IMHA bij honden en katten te genezen?

Met tijdige, intensieve behandeling (immunosuppressiva, soms een bloedtransfusie) herstelt een deel van de dieren goed, maar IMHA blijft een ernstige, potentieel levensbedreigende aandoening die spoedbehandeling vereist.

Moet ik me zorgen maken na een tekenbeet?

De meeste tekenbeten geven geen problemen, maar let op koorts, vermoeidheid of bleke slijmvliezen in de weken erna — vooral als uw hond in het buitenland is geweest. Neem bij twijfel contact op met uw dierenarts.

Verder lezen

Alle 269 artikelen in de kennisbank →

Direct een dierenarts vinden

Zoek een kliniek in uw plaats of bekijk het volledige overzicht van alle 1395 dierenklinieken in Nederland.

Zoek op postcode → ⚡ Spoedhulp 24/7