Staar en PRA bij honden: verschil, symptomen, behandeling
In het kort: Staar is troebeling van de ooglens, PRA is afsterven van het netvlies. Beide geven zichtverlies bij honden, maar vragen andere behandeling.
Wat is het verschil tussen staar en PRA bij honden?
Staar (cataract) en PRA (progressieve retina-atrofie) zijn beide oogaandoeningen bij honden die tot zichtverlies leiden, maar op heel verschillende manieren. Staar is een troebeling van de ooglens, soms operatief te verhelpen. PRA is een erfelijke, geleidelijke afsterving van het netvlies, waarvoor geen genezende behandeling bestaat. Staar is vaak te herkennen aan een witte waas in het oog; PRA begint meestal met nachtblindheid zonder zichtbare oogverandering.
Wat is staar (cataract) bij honden?
Diep in het oog zit de ooglens, normaal gesproken helder en doorzichtig, die licht bundelt op het netvlies. Bij staar wordt deze lens troebel, deels of helemaal, waardoor er minder of geen licht meer doorheen komt. Het oog kan er wittig of blauwig-grijs uitzien, vooral goed zichtbaar als je recht in het oog kijkt.
Wat veroorzaakt staar bij honden?
- Erfelijke aanleg: bij rassen als de Labrador, de Poedel en de Siberische Husky komt jong-ontstane staar vaker voor door erfelijke aanleg.
- Ouderdom: bij veel honden ontstaat op latere leeftijd een milde, geleidelijke lensvertroebeling, vaak minder ernstig dan echte staar (nucleaire sclerose).
- Diabetes mellitus (suikerziekte): bij honden met diabetes ontstaat vaak snel, soms binnen enkele weken, een volledige staar door hoge glucosewaarden.
- Verwondingen of ontstekingen aan het oog.
Wat zijn de symptomen van staar bij honden?
Naast de zichtbare witte waas merk je vaak dat de hond onzekerder beweegt, vooral in een onbekende omgeving of bij schemering, tegen meubels aan loopt, of minder goed een bal kan vangen.
Hoe wordt staar bij honden behandeld?
De enige echte behandeling voor staar is een operatie, waarbij de troebele lens wordt verwijderd en vaak vervangen door een kunstlens, door een gespecialiseerde dierenoogarts. Niet elke hond is geschikt voor een operatie. Zonder operatie blijft de hond blind of slechtziend aan het aangedane oog, maar dit is op zichzelf niet schadelijk, zolang er geen bijkomende ontsteking optreedt. Onbehandelde staar kan wel leiden tot een pijnlijke ontsteking binnen het oog (lensinduced uveïtis) of glaucoom, dus controle blijft belangrijk.
Wat is PRA (progressieve retina-atrofie) bij honden?
PRA is een erfelijke aandoening waarbij de lichtgevoelige cellen van het netvlies geleidelijk afsterven. Het netvlies blijft intact van vorm, maar verliest zijn functie. PRA treft meestal beide ogen gelijktijdig en in gelijke mate.
Welke hondenrassen hebben risico op PRA?
PRA is erfelijk en komt voor bij rassen als de Labrador, de Cocker Spaniël, de Poedel, de Border Collie en de Schapendoes. Er bestaan verschillende genetische vormen die op verschillende leeftijden beginnen. Voor een deel van deze vormen bestaat een DNA-test waarmee fokkers dragers kunnen opsporen.
Wat zijn de eerste symptomen van PRA bij honden?
Het eerste teken is meestal nachtblindheid: de hond ziet slecht in het donker of bij schemering, botst tegen dingen aan of durft niet meer naar buiten in de avond. Dit komt doordat de staafjes, de cellen voor zien bij weinig licht, als eerste worden aangetast. Geleidelijk, over maanden tot jaren, breidt het zichtverlies zich uit naar overdag, tot uiteindelijk volledige blindheid. De pupillen staan vaak wijder open dan normaal en hebben soms een groenige glans bij het schijnen met een lampje.
Is PRA bij honden te behandelen?
Voor PRA bestaat geen genezende behandeling; het is een onomkeerbaar, geleidelijk proces. De dierenarts kan helpen bij begeleiding en schrijft soms voedingssupplementen met antioxidanten voor, al is het bewijs voor vertraging beperkt. Honden passen zich vaak verrassend goed aan aan blindheid, zeker als de omgeving vertrouwd en stabiel blijft.
Zijn staar en PRA bij honden te voorkomen?
Bij PRA is de belangrijkste preventie fokkerij: DNA-tests en ooguitslagen van fokdieren vóór de fok verkleinen de kans op nakomelingen met de aandoening aanzienlijk. Bij staar is preventie beperkter mogelijk, behalve bij de diabetes-gerelateerde vorm: een goed gereguleerde suikerziekte verlaagt het risico op snelle staarontwikkeling. Regelmatige oogcontroles, vooral bij risicorassen, helpen beide aandoeningen vroeg te herkennen.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.