Hondenziekte (distemper) bij honden: symptomen en vaccin
In het kort: Hondenziekte (distemper) is een besmettelijk virus dat longen, darmen en zenuwstelsel aantast; vaccinatie beschermt effectief.
Wat is hondenziekte (distemper)?
Hondenziekte, ook wel distemper genoemd, is een ernstige, besmettelijke virusziekte die luchtwegen, darmen en uiteindelijk ook het zenuwstelsel kan aantasten, met koorts, hoesten, braken en diarree als vroege signalen. De ziekte wordt veroorzaakt door het canine distembervirus en treft niet alleen honden, maar ook andere diersoorten zoals vossen, wasberen en fretten. Dankzij wijdverbreide vaccinatie komt de ziekte in Nederland minder vaak voor dan vroeger, maar ze duikt nog altijd op, vooral bij onvoldoende gevaccineerde honden en via contact met wilde dieren.
Hoe verspreidt het distembervirus zich?
Besmetting gebeurt voornamelijk via druppeltjes uit neus en ogen van een besmet dier, bijvoorbeeld door hoesten, niezen of direct contact. Ook via gedeelde voer- en drinkbakken kan het virus overgaan. Het virus is wat minder hardnekkig in de omgeving dan bijvoorbeeld het parvovirus, maar verspreidt zich snel in groepen honden die dicht bij elkaar leven, zoals in asielen of fokkerijen.
Wat zijn de symptomen van hondenziekte?
De ziekte verloopt vaak in fasen en de symptomen kunnen sterk verschillen in ernst:
- Koorts, vaak met wisselende hevigheid
- Loopneus en afscheiding uit de ogen
- Hoesten en benauwdheid door luchtweginfectie
- Braken en diarree
- Verlies van eetlust en vermagering
- Verharding van de neus- en voetzoolhuid (ook wel 'hard pad disease' genoemd)
- In een later stadium: neurologische verschijnselen zoals spiertrekkingen, ongecoördineerde bewegingen, toevallen en verlammingen
Deze neurologische schade kan ook optreden bij honden die de eerste fase van de ziekte goed doorstaan leken te hebben, soms pas weken tot maanden later, en is vaak blijvend.
Wanneer is hondenziekte een spoedgeval?
Bij koorts in combinatie met luchtweg- en maag-darmklachten, en zeker bij neurologische verschijnselen zoals trekkingen of coördinatieproblemen, is onmiddellijk dierenartsbezoek noodzakelijk. Neurologische symptomen zijn een teken dat het virus het zenuwstelsel heeft bereikt en vormen altijd een reden voor spoedonderzoek.
Hoe wordt hondenziekte behandeld?
De dierenarts stelt de diagnose op basis van het ziektebeeld, aangevuld met laboratoriumonderzoek, bijvoorbeeld van bloed of uitstrijkjes. Net als bij parvo bestaat er geen medicijn dat het virus zelf uitschakelt. De behandeling is daarom ondersteunend en gericht op het bestrijden van symptomen en complicaties:
- Infuustherapie tegen uitdroging
- Antibiotica tegen secundaire bacteriële infecties, vooral van de longen
- Medicatie tegen braken en, indien nodig, tegen toevallen
- Zuurstoftherapie bij ernstige benauwdheid
- Goede verpleging en voeding om het lichaam kracht te geven
De prognose hangt sterk af van hoe ernstig de infectie is en of het zenuwstelsel is aangedaan. Honden met alleen milde luchtweg- of darmklachten herstellen vaker volledig, terwijl neurologische schade vaak blijvend is en de kwaliteit van leven van de hond kan beperken.
Hoe voorkom je hondenziekte? (vaccinatie)
Vaccinatie is de meest effectieve manier om hondenziekte te voorkomen en maakt standaard deel uit van het basisvaccinatieschema voor puppy's, met herhalingsvaccinaties op volwassen leeftijd. Omdat ook wilde dieren zoals vossen het virus kunnen verspreiden, blijft vaccinatie belangrijk, ook voor honden die vooral thuis of in minder drukke omgevingen leven. Zorg daarnaast dat je hond niet in contact komt met zwerfhonden of wilde dieren met verdachte symptomen, en houd het vaccinatieschema van je dierenarts aan.
Twijfel? Neem contact op
Zie je bij je hond een combinatie van koorts, hoesten, afscheiding uit ogen of neus, of merk je vreemde bewegingen of trekkingen, wacht dan niet af en neem contact op met je dierenarts.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.