Hartworm bij honden: risico op reizen en preventie
In het kort: Hartworm wordt via mugsteken overgebracht en komt vooral voor in Zuid-Europa; preventieve medicatie voor en na een buitenlandse reis is essentieel.
Wat is hartworm en waar komt het voor?
Hartworm, ook wel dirofilariose genoemd, is een parasitaire infectie waarbij wormen zich in het hart en de longslagaders van de hond vestigen. De infectie wordt overgebracht via een mugsteek: een mug neemt de larven op van een besmette hond en brengt deze bij een volgende steek over op een ander dier. In Nederland komt hartworm van nature nog niet of nauwelijks voor, maar in landen als Spanje, Portugal, Italië, Frankrijk (vooral het zuiden) en delen van Oost-Europa is de parasiet wel aanwezig. Honden die meereizen naar deze gebieden lopen dus een reëel risico.
Hoe verloopt een hartworminfectie?
Na een besmettelijke mugsteek groeien de larven in enkele maanden uit tot volwassen wormen die zich in het hart en de longvaten vestigen. Dit proces verloopt traag: het kan zes maanden of langer duren voordat een hond na besmetting daadwerkelijk ziek wordt. Juist omdat de symptomen zo laat optreden, wordt de infectie vaak pas in een vergevorderd stadium ontdekt.
Wat zijn de symptomen?
In een vroeg stadium zijn er vaak geen of weinig duidelijke klachten. Naarmate de infectie voortschrijdt, ontstaan hoesten, snel vermoeid raken bij inspanning, gewichtsverlies en in ernstige gevallen tekenen van hartfalen, zoals een opgezette buik door vocht en benauwdheid. Bij een zware wormlast kan een plotselinge, levensbedreigende blokkade van de bloedstroom door het hart ontstaan, bekend als het caval syndrome.
Hoe wordt hartworm vastgesteld?
De diagnose wordt gesteld met een bloedtest die specifieke antigenen of de larven van de hartworm aantoont. Deze test wordt vaak aanbevolen bij honden die in een risicogebied hebben verbleven, zeker wanneer er geen consequente preventie is gebruikt. Aanvullend onderzoek, zoals een echografie van het hart of röntgenfoto's van de longen, laat zien hoe ver de infectie is gevorderd.
Behandeling
Behandeling van een bevestigde hartworminfectie is intensief en risicovol, omdat het doden van de wormen longembolieën kan veroorzaken wanneer dode wormfragmenten de bloedvaten blokkeren. Het behandelprotocol bestaat meestal uit een combinatie van antibiotica, ontstekingsremmers en specifieke medicatie tegen de wormen, verspreid over meerdere maanden, met strikte rust om complicaties te beperken. Preventie is daarom altijd te verkiezen boven behandeling achteraf.
Preventie: wat moet je doen voor en na een reis?
Voor een reis naar een risicogebied in Zuid- of Oost-Europa adviseert de dierenarts vaak preventieve medicatie die de larven doodt voordat ze volwassen wormen worden. Deze medicatie wordt meestal maandelijks gegeven, gestart ruim voor de reis en voortgezet tot enkele weken na terugkeer, zodat het hele venster van mogelijke besmetting wordt afgedekt. Daarnaast helpt het beperken van blootstelling aan muggen, bijvoorbeeld met een muggenwerende pipet of spot-on en door honden binnen te houden in de schemer en nacht wanneer muggen actief zijn.
Moet mijn hond getest worden na terugkeer?
Na een reis naar een risicogebied, vooral zonder consequente preventie, is het verstandig de hond enkele maanden na terugkeer te laten testen op hartworm, omdat een infectie pas na die tijd aantoonbaar is. Bespreek dit altijd vooraf met de dierenarts zodat preventie en eventuele nacontrole goed op de reis worden afgestemd.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.