Giardia bij hond en kat: symptomen, besmetting en behandeling
In het kort: Giardia is een darmparasiet die diarree veroorzaakt bij hond en kat, besmettelijk via ontlasting en water, en behandelbaar met specifieke medicatie.
Giardia is een microscopisch kleine eencellige darmparasiet die bij zowel honden als katten diarree, soms met slijm, kan veroorzaken. In tegenstelling tot gewone wormen is Giardia geen worm maar een protozo, en de besmetting verloopt via besmette ontlasting, water of een vervuilde omgeving. Behandeling met specifieke medicatie is doorgaans effectief, maar herbesmetting komt regelmatig voor door de hardnekkige cysten van de parasiet.
Wat is het verschil tussen Giardia en gewone wormen?
Waar wormen zoals spoelwormen en lintwormen meercellige organismen zijn die met het blote oog soms zichtbaar zijn in ontlasting, is Giardia een eencellige parasiet die alleen onder de microscoop te zien is. Giardia hecht zich aan de binnenwand van de dunne darm en verstoort daar de opname van voedingsstoffen en water, wat tot een andere soort klachten leidt dan een wormbesmetting. Ook de behandeling is anders: normale ontwormingsmiddelen werken niet tegen Giardia, hiervoor is specifieke medicatie nodig.
Welke andere darmparasieten komen voor?
Naast Giardia zijn er nog andere eencellige darmparasieten die vergelijkbare klachten kunnen geven, zoals Coccidia (vooral bij jonge dieren) en Cryptosporidium. Deze parasieten worden vaak samen onderzocht wanneer een hond of kat met onverklaarde diarree bij de dierenarts komt, omdat de symptomen sterk op elkaar lijken.
Wat zijn de symptomen van Giardia?
De meest voorkomende klachten zijn:
- Waterige tot zachte, soms stinkende diarree, regelmatig met slijm.
- Een opgezette buik of buikkrampen.
- Gewichtsverlies, vooral bij langdurige of herhaalde besmetting.
- Verminderde eetlust of juist een normale eetlust ondanks de diarree.
- Bij jonge dieren of dieren met een verminderde weerstand kunnen klachten ernstiger zijn.
Niet elk besmet dier wordt daadwerkelijk ziek: sommige honden en katten dragen Giardia zonder klachten, maar scheiden wel cysten uit en kunnen zo andere dieren besmetten.
Hoe verloopt de besmetting?
Giardia verspreidt zich via de zogenoemde fecaal-orale route: een dier neemt cysten op die via de ontlasting van een besmet dier in de omgeving terecht zijn gekomen, bijvoorbeeld in grond, water, drinkbakken of gedeelde speelgoed. De cysten zijn behoorlijk resistent en kunnen weken tot maanden overleven in een vochtige omgeving, zoals plassen water in het park of een vuile kattenbak. Plekken met veel dieren, zoals asielen, pensions, fokkerijen en drukke hondenspeelvelden, hebben een verhoogd besmettingsrisico.
Kan Giardia overgaan op mensen?
Er bestaan verschillende varianten (genotypes) van Giardia, en niet elke variant bij dieren is besmettelijk voor mensen. Toch wordt voorzichtigheid aanbevolen: goede handhygiëne na contact met ontlasting van een besmet huisdier, vooral bij jonge kinderen, ouderen of mensen met een verminderde weerstand, blijft belangrijk.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De dierenarts onderzoekt een ontlastingsmonster met een speciale test (vaak een antigeentest of microscopisch onderzoek), omdat de cysten niet altijd in elk monster aanwezig zijn. Soms zijn meerdere monsters op verschillende dagen nodig om de parasiet aan te tonen.
Welke behandeling helpt tegen Giardia?
De gebruikelijke behandeling bestaat uit een kuur met fenbendazol of metronidazol, vaak gedurende vijf tot tien dagen, afhankelijk van het voorschrift van de dierenarts. Daarnaast is het belangrijk om de omgeving goed te reinigen: beddenmateriaal wassen op hoge temperatuur, de kattenbak of buitenruimte grondig schoonmaken en ontsmetten, en bij meerdere huisdieren in huis te overwegen hen allemaal te testen. Bij aanhoudende diarree kan tijdelijk een licht verteerbaar dieet helpen om de darmen te ontlasten.
Hoe voorkom je herbesmetting?
Omdat de cysten lang kunnen overleven, is een grondige schoonmaak van de leefomgeving essentieel na een Giardia-behandeling. Zorg daarnaast voor schoon drinkwater, voorkom dat het huisdier drinkt uit plassen of vervuild oppervlaktewater, en was de handen goed na het opruimen van ontlasting. In huishoudens met meerdere dieren is het verstandig alle dieren te laten controleren, omdat onopgemerkte dragers een nieuwe uitbraak kunnen veroorzaken.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.