Gewichtsverlies ondanks goed eten bij hond en kat
In het kort: Afvallen ondanks normale of toegenomen eetlust kan wijzen op diabetes, een schildklierprobleem, darmziekte, wormen of kanker.
Waarom valt een hond of kat af terwijl hij goed eet?
Wanneer een dier gewicht verliest terwijl het normaal of juist meer eet, komt dit doorgaans omdat het lichaam de voeding niet goed kan opnemen of gebruiken, of omdat het stofwisselingstempo sterk is verhoogd. Dit onderscheidt zich van afvallen door minder eten, en wijst vaker op een onderliggende aandoening in de stofwisseling, darmen of elders in het lichaam. Onverklaard gewichtsverlies verdient daarom altijd aandacht van een dierenarts, ook als het dier zich verder goed voelt.
Diabetes mellitus (suikerziekte)
Bij diabetes kan het lichaam glucose niet goed gebruiken als energiebron, ook al is er genoeg voeding en zelfs een verhoogde eetlust. Het lichaam breekt dan vet en spierweefsel af voor energie, wat tot gewichtsverlies leidt. Typische bijkomende signalen zijn sterk toegenomen dorst en plassen, en soms een zoetige geur. Diabetes wordt vastgesteld met bloed- en urineonderzoek en is goed te behandelen met insuline en een aangepast dieet.
Schildklierproblemen
Bij katten komt een te actieve schildklier (hyperthyreoïdie) regelmatig voor bij oudere dieren, met gewichtsverlies ondanks een goede of juist toegenomen eetlust, onrust en een versnelde hartslag. Bij honden is het eerder omgekeerd: een te trage schildklier (hypothyreoïdie) leidt juist tot gewichtstoename en sloomheid, maar kan bij uitzondering ook andere klachten geven. Bloedonderzoek naar schildklierhormonen geeft hier duidelijkheid.
Darmproblemen en slechte opname van voeding
Chronische darmontstekingen, voedselintoleranties, alvleesklierproblemen (zoals exocriene pancreasinsufficiëntie) of darmparasieten kunnen ervoor zorgen dat voeding onvoldoende wordt verteerd of opgenomen, ook al eet het dier goed. Dit gaat vaak samen met een slechte vachtkwaliteit, een opgezette buik, veranderde ontlasting of periodes van diarree. Gericht onderzoek, waaronder bloedonderzoek en soms een echografie, brengt de oorzaak aan het licht.
Wormen en andere parasieten
Vooral bij jonge dieren kunnen forse wormbesmettingen voedingsstoffen wegkapen en gewichtsverlies veroorzaken ondanks een goede eetlust. Een opgezette buik in combinatie met een matte vacht is een bekend beeld bij puppy's en kittens met wormen. Regelmatige ontworming en een ontlastingsonderzoek voorkomen en verhelpen dit meestal snel.
Kanker en andere ernstige aandoeningen
Bij oudere dieren kan onverklaard gewichtsverlies, ook met een normale eetlust, een eerste signaal zijn van kanker, chronisch orgaanfalen (zoals nier- of leverfalen) of een chronische infectie. Omdat deze oorzaken vaak pas laat andere duidelijke symptomen geven, is het belangrijk om aanhoudend gewichtsverlies serieus te nemen, ook zonder overige klachten.
Wanneer naar de dierenarts?
Laat een dier met merkbaar gewichtsverlies, zeker over enkele weken tot maanden, altijd onderzoeken, ook als het eetgedrag normaal lijkt. Ga met spoed bij snel, fors gewichtsverlies samen met braken, extreme dorst, sloomheid, geelzucht (gele verkleuring van ogen of tandvlees) of benauwdheid.
Hoe wordt de oorzaak gevonden?
De dierenarts begint meestal met een lichamelijk onderzoek, een gewichtsgeschiedenis en gericht bloed- en urineonderzoek, eventueel aangevuld met een ontlastingsonderzoek, echografie of röntgenfoto's. Thuis helpt het om het gewicht regelmatig bij te houden en veranderingen in eten, drinken, plassen en gedrag te noteren, zodat de dierenarts een goed beeld krijgt.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.