Epilepsie bij katten: oorzaken en wat te doen bij een aanval
In het kort: Epilepsie komt minder vaak voor bij katten dan bij honden, en heeft vaker een aanwijsbare oorzaak zoals FIP of hoge bloeddruk.
Wat is epilepsie bij katten?
Epilepsie bij katten is een aandoening waarbij het brein periodiek abnormale elektrische activiteit vertoont, wat aanvallen (toevallen) met vallen, stijfheid en trappelen veroorzaakt. Het komt minder vaak voor dan bij honden, en heeft bij katten vaker een aanwijsbare onderliggende oorzaak, zoals FIP, hoge bloeddruk of een hersentumor, dan dat het 'puur' idiopathisch is.
Wat zijn de oorzaken van epilepsie bij katten?
Bij katten wordt een aanval vaker veroorzaakt door een onderliggend probleem dan dat het 'puur' idiopathisch (zonder aanwijsbare oorzaak) is. Mogelijke oorzaken zijn onder meer: hersentumoren (vooral bij oudere katten), infecties van het centrale zenuwstelsel zoals FIP met neurologische verschijnselen, hoge bloeddruk met gevolgen voor de hersenen, lever- of nierproblemen die giftige stoffen in het bloed laten oplopen, lage bloedsuikerspiegel, vergiftiging, hoofdletsel, en in zeldzamere gevallen een echte, idiopathische epilepsie zonder aanwijsbare oorzaak, die dan meestal al op jongere leeftijd begint.
Hoe ziet een aanval eruit?
Tijdens een toeval kan een kat plotseling vallen, stijf worden, met de poten trappelen, kwijlen, ongecontroleerd plassen of ontlasten, en soms klauwende of bijtende bewegingen maken. De kat is tijdens de aanval niet aanspreekbaar en heeft er geen controle over. Na de aanval (de zogenoemde postictale fase) kan de kat verward, tijdelijk blind, onrustig of juist heel slaperig zijn, dit kan enkele minuten tot uren duren.
Wat te doen tijdens een aanval
- Blijf rustig en zorg dat de kat niet kan vallen of zich kan bezeren, bijvoorbeeld door iets zachts rond hem te leggen
- Raak de kat zo weinig mogelijk aan en houd zeker uw handen weg bij de bek; een kat die een toeval heeft, kan onbewust bijten
- Dim het licht en beperk geluid, dit kan helpen de aanval niet te verlengen
- Neem de tijd op: hoe lang duurt de aanval precies
- Film de aanval indien mogelijk, dit helpt de dierenarts enorm bij het stellen van een diagnose
- Bel de dierenarts zodra de aanval voorbij is, of eerder als deze langer duurt dan vijf minuten
Wanneer is het spoed?
Een aanval die langer dan vijf minuten duurt, meerdere aanvallen kort na elkaar zonder dat de kat volledig bijkomt, of de eerste aanval ooit, zijn allemaal reden om direct naar de dierenarts of een spoedkliniek te gaan. Langdurige aanvallen (status epilepticus) kunnen leiden tot gevaarlijke lichaamstemperatuurstijging en hersenschade, en vereisen spoedbehandeling met medicatie om de aanval te stoppen.
Onderzoek en behandeling
Omdat bij katten vaak een onderliggende oorzaak aan de aanvallen ten grondslag ligt, zal de dierenarts breed onderzoek doen: bloedonderzoek naar orgaanfunctie en bloedsuiker, bloeddrukmeting, en bij aanhoudende twijfel eventueel beeldvorming van de hersenen (CT of MRI) bij een specialist. Wordt een onderliggende oorzaak gevonden, dan richt de behandeling zich primair daarop, bijvoorbeeld behandeling van hoge bloeddruk of een infectie. Is er geen aanwijsbare oorzaak (idiopathische epilepsie), dan kan de dierenarts, net als bij honden, anti-epileptische medicatie voorschrijven om de frequentie en ernst van aanvallen te verminderen. Deze medicatie moet meestal dagelijks en langdurig gegeven worden, met regelmatige controle.
Vooruitzicht
De prognose hangt sterk af van de onderliggende oorzaak. Bij een behandelbare oorzaak kunnen de aanvallen soms helemaal verdwijnen. Bij idiopathische epilepsie of een niet te verhelpen oorzaak is het doel vaak het zoveel mogelijk onder controle houden van de aanvallen met medicatie, zodat de kat een zo normaal mogelijk leven kan leiden.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.