Astma bij katten: symptomen, triggers en behandeling
In het kort: Kattenastma herkennen: hoesten, piepende ademhaling en benauwdheid door prikkeling van de luchtwegen.
Astma bij katten is een chronische ontsteking van de kleine luchtwegen waardoor deze vernauwen en verkrampen, met hoesten, piepende ademhaling en periodes van benauwdheid als gevolg, net zoals bij astma bij mensen.
Wat gebeurt er in de longen bij kattenastma?
Bij astma reageert het longweefsel overgevoelig op prikkels in de lucht. Het slijmvlies van de kleine luchtwegen raakt ontstoken en gezwollen, er wordt extra slijm aangemaakt en de spiertjes rond de luchtwegen trekken samen. Hierdoor wordt de luchtweg nauwer, waardoor de kat moeite krijgt met uitademen. Dit mechanisme is vergelijkbaar met astma bij mensen, al verloopt het bij katten vaak met minder duidelijk aanwijsbare allergenen.
Welke symptomen horen bij astma?
Het meest kenmerkende signaal is een droge, aanvalsgewijze hoest, die vaak verward wordt met een poging om een haarbal op te hoesten. Daarnaast kan een piepend of fluitend geluid bij de ademhaling optreden, vooral bij het uitademen. Tijdens een aanval zit de kat vaak gehurkt met de nek uitgestrekt en de mond open, ademt snel en oppervlakkig, en kan de buik zichtbaar meebewegen bij elke ademhaling. Milde episodes gaan vaak vanzelf voorbij, maar een zware aanval met blauwachtig tandvlees of duidelijke ademnood is een spoedsituatie.
Wat kan een aanval uitlokken?
Veelgenoemde triggers zijn sigarettenrook, sterk geparfumeerde luchtverfrissers of schoonmaakmiddelen, stof van kattenbakvulling, haarspray, rook van kaarsen of open vuur, en stuifmeel of schimmelsporen in huis. Ook stress en opwinding kunnen een aanval uitlokken bij een kat die al gevoelige luchtwegen heeft. Overgewicht maakt de ademhaling zwaarder en kan de klachten verergeren.
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts beluistert de longen en vraagt naar het patroon van de hoest en eventuele uitlokkende momenten. Een röntgenfoto van de borstkas kan typische veranderingen in het longweefsel laten zien, al is dit beeld niet altijd eenduidig. Bloedonderzoek en soms een ontlastingsonderzoek helpen om longwormen of andere oorzaken van hoesten uit te sluiten. In twijfelgevallen kan een luchtwegspoeling onder narcose worden uitgevoerd om cellen uit de luchtwegen te onderzoeken.
Welke behandeling werkt het best?
De hoeksteen van de behandeling bestaat uit ontstekingsremmers, meestal corticosteroïden, die de ontsteking in de luchtwegen onderdrukken. Deze kunnen als tablet, inspuiting of via een inhalator met speciaal kattenmasker worden toegediend; een inhalator heeft als voordeel dat de medicatie direct in de longen komt met minder bijwerkingen voor het hele lichaam. Bij acute benauwdheid kan een luchtwegverwijder nodig zijn om snel verlichting te geven. Daarnaast helpt het om bekende triggers zoveel mogelijk te vermijden, bijvoorbeeld door te kiezen voor stofvrije kattenbakvulling en geen rook of sterk geparfumeerde producten in de buurt van de kat te gebruiken.
Hoe verschilt astma van andere oorzaken van hoesten bij katten?
Hoesten bij katten kan ook door hartproblemen, longwormen, een vreemd voorwerp in de luchtweg of een longinfectie komen, en elk van deze heeft een andere behandeling nodig. Astma onderscheidt zich doorgaans door het aanvalsgewijze karakter, de piepende ademhaling bij uitademen en het ontbreken van koorts of algemene malaise tussen de aanvallen door. Omdat de symptomen toch kunnen overlappen, is het belangrijk om bij herhaald hoesten altijd de dierenarts te laten uitzoeken wat de precieze oorzaak is, in plaats van er zelf vanuit te gaan dat het astma is.
Hoe ziet het leven van een kat met astma er op lange termijn uit?
Met een goede combinatie van medicatie en het beperken van prikkels in de omgeving kunnen de meeste katten met astma een normaal, actief leven leiden, met slechts af en toe een milde episode. Het is wel belangrijk om de kat regelmatig te laten controleren, omdat de dosering van ontstekingsremmers op de lange termijn soms aangepast moet worden, en omdat bijwerkingen van langdurig medicatiegebruik gevolgd moeten worden. Eigenaren die zelf leren signalen van een naderende aanval te herkennen, kunnen vaak op tijd ingrijpen met noodmedicatie voordat de benauwdheid ernstig wordt.
Veelgestelde vragen
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.