Voortplanting bij paarden: fokkerij en fertiliteit
In het kort: Van spermaonderzoek bij de hengst tot embryotransplantatie: professionele reproductiezorg is onmisbaar voor paardenfokkers.
Voortplanting bij paarden is een complexe aangelegenheid. Het seizoensgebonden karakter van de vruchtbaarheid, de lange drachttijd (gemiddeld elf maanden) en het economische belang van een levend veulen maken professionele reproductiezorg onmisbaar voor fokkers.
Spermaonderzoek bij de hengst
Voordat een hengst als dekhengst wordt ingezet, is een spermaonderzoek aan te raden. Hierbij worden beweeglijkheid, concentratie, morfologie (vorm) en het totale spermacellenaantal beoordeeld. Sperma van onvoldoende kwaliteit heeft een lage bevruchtingskans. Vers sperma, gekoeld transportsperma en ingevroren sperma stellen verschillende eisen aan de kwaliteit.
Fertiliteitsbegeleiding bij de merrie
Via echografie van de eierstokken en de baarmoeder kan de dierenarts de eisprong nauwkeurig volgen. Dekking of inseminatie op het juiste moment – rondom de ovulatie – maximaliseert de kans op dracht. Na de dekking wordt de dracht bevestigd via echografie (rond dag 14-16). Op dag 45-60 wordt ook het hartje van het embryo gecontroleerd.
Embryotransplantatie
Een waardevolle merrie hoeft niet zelf alle veulens te dragen. Via embryotransplantatie wordt een bevruchte eicel uit de merrie gespoeld en overgebracht naar een draagmerrie. Zo kan een toppaard meerdere veulens per seizoen produceren zonder zelf de dracht te doorlopen.
Castratie en gynaecologische operaties
Castratie van een hengst is een veelvoorkomende ingreep om het dier eenvoudiger hanteerbaar te maken. Bij klophengsten – waarbij één of beide teelballen niet in het scrotum zijn gedaald – is een operatieve ingreep in de buikholte nodig. Gynaecologische operaties, zoals het corrigeren van baarmoederklachten of het behandelen van eierstokafwijkingen, vragen om specialistische zorg.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.