Karperluis en vislluis bij koi — parasieten herkennen en behandelen
In het kort: Karperluis en vislluis zijn veelvoorkomende huidparasieten bij koikarpers. Hoe herkent u ze, en welke behandeling is nodig om uw vijver weer parasietvrij te krijgen?
Koikarpers krijgen regelmatig te maken met uitwendige parasieten die zich aan de huid of kieuwen hechten. De twee bekendste zijn de karperluis (Argulus) en de vislluis (Lernaea, ook wel ankerworm genoemd) — ondanks de naam geen echte luizen, maar kreeftachtigen die zich aan de vis vasthechten.
Karperluis (Argulus)
Karperluis is een platte, ronde parasiet van enkele millimeters die zich met zuignappen aan de huid vasthecht en bloed zuigt. Besmette koi laten vaak flitsend zwemgedrag zien, schuren langs de vijverwand of springen uit het water om de parasiet kwijt te raken. Op de huid zijn kleine, ronde, soms bewegende vlekjes zichtbaar.
Vislluis / ankerworm (Lernaea)
Deze parasiet boort zich met een anker-achtige kop in de huid of spierweefsel en laat een draadachtig, enkele centimeters lang lichaam naar buiten hangen. De hechtingsplek raakt vaak ontstoken en is gevoelig voor secundaire bacteriële of schimmelinfecties.
Gevolgen voor de vis
- Huidbeschadiging en open wondjes, die weer ingangspoort zijn voor bacteriën of schimmels.
- Stress en verminderde weerstand, zeker bij zware besmetting met meerdere parasieten tegelijk.
- Bij jonge of verzwakte vissen kan een zware besmetting levensbedreigend zijn.
Behandeling
Losse parasieten kunnen soms voorzichtig met een pincet worden verwijderd, maar dat lost de onderliggende besmetting in de vijver niet op: de eitjes en larven overleven vaak in het water of op de vijverbodem. Een gerichte behandeling van de hele vijver met een middel tegen kreeftachtige parasieten, voorgeschreven of geadviseerd door een dierenarts met koi-ervaring, is meestal nodig om de cyclus echt te doorbreken. Herhaling van de behandeling na een aantal weken is vaak nodig om ook net uitgekomen larven te vangen.
Voorkomen
Quarantaine van nieuwe vissen en regelmatige controle van de vijver — juist in het voor- en najaar, wanneer deze parasieten actief worden — helpen een zware besmetting te voorkomen.
Is dit uw vakgebied?
Dit artikel is geschreven op basis van algemene diergeneeskundige kennis. Bent u dierenarts of specialist op dit gebied? Claim dit artikel om uw naam, praktijk en contactgegevens eraan te koppelen als vakinhoudelijk aanspreekpunt voor lezers — en lever desgewenst uw eigen tekst en foto's aan.
Geclaimd door: — (nog niet geclaimd)
Mist u een onderwerp?
Staat een vraag, ziektebeeld of onderwerp hier nog niet behandeld? Draag zelf een artikel of onderwerp aan — als dierenarts, specialist of gewoon als huisdiereigenaar met een goede suggestie. Vakinhoudelijke bijdragen van dierenartsen worden bij plaatsing voorzien van naam en praktijkvermelding.